Hodowla koni małopolskich wiąże się ściśle z ich produkcją do celów utylitarnych. Ciągłe rugowanie koni z rolnictwa w wyniku coraz lepszej mechanizacji prac stwarza konieczność stopniowego odbudowania ich dawnego kierunku użytkowania, jakim był koń wierzchowy. Współczesna i przyszłościowa hodowla wymaga pogłowia koni o bardzo wysokiej jakości, znacznie większej niż obecnie. Stąd też intensyfikacja hodowli wymaga nie tylko nowych form organizacji, ale także posiadania materiału zarodowego ogierów i klaczy o najlepszych założeniach dziedzicznych. Jednocześnie należy podkreślić, że prace hodowlane nad zmianą dziedzicznych właściwości koni muszą być jednak prowadzone przez szereg pokoleń, zanim osiągnie się pożądane rezultaty. Głównym celem współczesnej hodowli i chowu koni rasy małopolskiej jest produkcja koni użytkowych do różnych kierunków wykorzystania wierzchowego. Konie te mogą znaleźć zastosowanie jako konie wierzchowe o wzroście co najmniej: klacze - 155 cm, ogiery - 160 cm.

Konie małopolskie oznaczają się wieloma zaletami m.in. plennością, długowiecznością, dobrym wykorzystaniem paszy i niewybrednością, odpornością na choroby i złe warunki bytowe, a także dużymi zdolnościami do pracy. Powinny one reprezentować preferowany typ wierzchowy o wzroście 155 - 175 cm, przydatny do różnych kierunków sportu konnego. Koń małopolski powinien odznaczać się: suchą konstytucją, długimi liniami, harmonijną budową i urodą - głowa szlachetna zbliżona kształtem do konia arabskiego, stosunkowo długa szyja, kłąb dobrze zarysowany, krótki mocny grzbiet, dobrze związany, prosty lub lekko skośny zad z wysoką nasadą ogona, dobrze ożebrowany, łopatka długa i skośna, co sprzyja dużemu wykrokowi, kończyny suche i poprawne, maść głównie gniada lub siwa Pożądany łagodny charakter i żywy temperament.

Do księgi wstępnej (W) koni rasy małopolskiej wpisuje się klacze, które:

• są poddawane ocenie wartości użytkowej,
• wykazują cechy charakterystyczne dla swoje rasy,
• pochodzą co najmniej po ojcu wpisanym do księgi.

• są poddawane ocenie wartości użytkowej,
• wykazują cechy charakterystyczne dla swoje rasy,
• pochodzą co najmniej od dwóch pokoleń przodków rasy małopolskiej lub ras biorących udział w jej tworzeniu,
• ogiery - pochodzą po rodzicach wpisanych do ksiąg głównych,
• klacze - pochodzą po ojcach wpisanych do ksiąg głównych, od matek z obustronnym pochodzeniem, wpisanych co najmniej do ksiąg wstępnych,

Numeracja koni w księgach jest odrębna dla ogierów i klaczy. Koń wpisany do jednej księgi nie może być jednocześnie wpisany do innej księgi, bądź przenoszony z księgi do księgi (nie dotyczy to ksiąg zagranicznych). Księga główna jest wydawana drukiem przez Redakcję Ksiąg Stadnych.

Do księgi wstępnej (W) wpisuje się klacze pochodzące co najmniej po ojcu wpisanym do ksiąg koni ras: małopolskiej (z wyłączeniem działu II), czystej krwi arabskiej i angloarabskiej, zagranicznych ksiąg koni angloarabskich oraz półkrwi arabskiej i angielskiej wywodzących się z dawnych rodów austro - węgierskich.

Do księgi głównej (G), do działu koni małopolskich wpisuje się ogiery i klacze pochodzące po rodzicach wpisanych do ksiąg koni ras: małopolskiej (z wyłączeniem działu II), pełnej krwi angielskiej, czystej krwi arabskiej i angloarabskiej, zagranicznych ksiąg koni angloarabskich oraz półkrwi arabskiej i angielskiej wywodzących się z dawnych rodów austro - węgierskich.

Komisja Księgi Stadnej może zadecydować o wpisie do księgi potomstwa ogiera lub klaczy rasy półkrwi innej niż wymienione powyżej, jeżeli wcześniej Komisja uznała, że ogier lub klacz mogą być użyte do doskonalenia rasy małopolskiej, a w rodowodzie konia wpisywanego w trzecim pokoleniu występuje tylko jeden przodek obcy dla rasy małopolskiej.

Do ksiąg koni rasy małopolskiej może być także wpisywane potomstwo pochodzące od jednego lub obojga rodziców wpisanych do ksiąg koni rasy szlachetnej półkrwi, jeśli potomstwo to w trzecim pokoleniu posiada 7 przodków kwalifikujących do księgi koni rasy małopolskiej.

Do księgi głównej (G) do działu koni angloarabskich wpisuje się ogiery i klacze pochodzące po rodzicach wpisanych do ksiąg koni ras: pełnej krwi angielskiej, czystej krwi arabskiej i czystej krwi angloarabskiej. Do działu tego mogą być wpisywane konie małopolskie spełniające warunki wpisu do ksiąg koni angloarabskich, określone przez Międzynarodową Konferencję Konia Angloarabskiego (CIAA), z podaniem procentu czystej krwi arabskiej.

Ogiery i klacze wpisywane do ksiąg winny:

• posiadać typ i inne charakterystyczne dla rasy cechy określone w programie hodowlanym,
• być poddawane ocenie wartości użytkowej,
• wykazać się zdrowiem, prawidłową budową i rozwojem,
• ogiery ukończyć 30 miesięcy,
• klacze urodzić jedno źrebię lub być pokryte,
• uzyskać w ocenie pokroju w skali 100-punktowej co najmniej: ogiery 78 pkt., a klacze 75 pkt.
• klacze pochodzące od matek nie wpisanych do ksiąg muszą uzyskać co najmniej 78 pkt. bonitacyjnych, w tym za typ minimum 13 pkt.

Ogiery i klacze sprowadzone z zagranicy winny:

• być przydatne dla osiągnięcia celu hodowlanego określonego w programie hodowlanym,
• być poddane ocenie wartości użytkowej. Jeśli ocena nie została przeprowadzona w kraju pochodzenia musi być dokonana w Polsce,
• ogiery być dopuszczone do rozrodu przez prowadzącego księgę w kraju pochodzenia. W przypadku importu osobników przed uzyskaniem wpisu do ksiąg, muszą one posiadać świadectwo stwierdzające, że pochodzą od rodziców wpisanych do ksiąg i uzyskać w Polsce wpis do księgi na ogólnych zasadach,
• klacze być wpisane do księgi w kraju pochodzenia. W przypadku importu klaczy nie wpisanej do księgi, posiadać świadectwo stwierdzające, że pochodzi ona po rodzicach wpisanych do ksiąg i uzyskać w Polsce wpis do księgi na ogólnych zasadach.

Do ksiąg nie mogą być wpisane konie, u których stwierdzono:

• obustronną ślepotę,
• nieprawidłową budowę szczęki (tzw. karpiowaty lub szczupaczy zgryz),
• jedno lub obustronne wnętrostwo,
• szpat kostny
• zajęczaka
• u ogierów dychawicę świszczącą
• oraz konie, które uzyskały mniej niż połowę maksymalnej liczby punktów przy ocenie kłody, nóg przednich, tylnych, kopyt i ruchu. O dyskwalifikacji decyduje przyznanie mniej niż połowy punktów nawet za jeden z w/w elementów oceny.

Prowadzący księgę powołuje 5-cio osobową Komisję Księgi Stadnej koni rasy małopolskiej. Komisja reprezentuje hodowców koni tej rasy. W jej skład powołuje się uznane autorytety z dziedziny hodowli i użytkowania koni rasy małopolskiej. Do ważności podejmowanych przez Komisję decyzji wymagana jest obecność przynajmniej trzech jej członków. Zadaniem Komisji jest:

• kontrolowanie prawidłowości wpisu koni do ksiąg i rozstrzyganie spornych kwestii,
• wydawanie decyzji o wpisaniu ogiera do księgi,
• kontrolowanie i ocena efektywności działania programu hodowlanego,
• w miarę potrzeb wnioskowanie do Ministra Rolnictwa o wprowadzanie zmian w programie hodowlanym.
• Wpisu do ksiąg dokonuje specjalista upoważniony przez Komisję Księgi Stadnej. Wpisu ogierów i klaczy do ksiąg dokonuje się na pisemny wniosek właściciela.

• sprawdzić tożsamość konia (identyfikacja) przez porównanie zgodności danych zawartych w "Dowodzie urodzenia źrebięcia", szczególnie opisu umaszczenia, odmian, wieku oraz innych znaków identyfikacyjnych ze stanem faktycznym. Opis maści i odmian winien być przeprowadzony przed odsadzeniem źrebięcia od matki tj. w wieku około 6 miesięcy. W szczególnych przypadkach, jeżeli źrebię nie zmieniło właściciela, opis może być dokonany później, ale przed ukończeniem 1 roku życia,
• sprawdzić prawidłowość rozwoju konia i stwierdzić brak objawów chorobowych; w przypadku zaistnienia wątpliwości można zażądać świadectwa lekarza weterynarii,
• wykonać podstawowe pomiary konia (wysokość w kłębie, obwód klatki piersiowej , obwód nadpęcia )
• przeprowadzić ocenę pokroju wg skali 100-punktowej przyznając za:
  • typ do 15 pkt
  • głowę i szyję do 5 pkt
  • kłodę do 15 pkt
  • kończyny przednie do 10 pkt
  • kończyny tylne do 10 pkt
  • kopyta do 10 pkt
  • ruch (stęp i kłus) do 20 pkt (10 + 10 pkt)
  • wygląd ogólny do 15 pkt
• przy wpisie ogiera sprawdzić wynik próby użytkowości,
• przy wpisie pokrytych klaczy sprawdzić "Świadectwo pokrycia/unasienniania klaczy" oraz wynik próby użytkowości,
• zatrzymać "Dowód urodzenia źrebięcia".

Dla konia zakwalifikowanego do księgi należy założyć kartotekę i nadać numer księgi zgodny z wymogami rodowodowymi. Jest to właściwy wpis do księgi, gdyż są one prowadzone systemem kartotekowym. Przy wypełnianiu kartoteki należy dodatkowo sprawdzić prawidłowość pochodzenia podanego w "Dowodzie urodzenia źrebięcia" z danymi w księgach dotyczących jego rodziców. Kartoteki muszą być przechowywane w archiwum przez okres 25 lat.

Prowadzący księgę wydaje właścicielowi: "Dowód urodzenia źrebięcia", a po wpisaniu konia do księgi - "Świadectwo wpisania klaczy do księgi" lub "Świadectwo wpisania ogiera do księgi". Zatrzymuje się wówczas "Dowód urodzenia źrebięcia". Do dokumentów tych należy wpisać numer identyfikacyjny konia oraz opatrzyć je pieczęcią z informacją w języku polskim, angielskim i niemieckim: "Dokument ważny tylko w Polsce". "Świadectwo wpisania klaczy do księgi", "Świadectwo wpisania ogiera do księgi" oraz kartotekę konia podpisuje i stawia imienną pieczęć upoważniony przez prowadzącego księgę specjalista, który dokonał wpisu.

W przypadku zniszczenia lub zagubienia wydanych właścicielom dokumentów hodowlanych: "Świadectwo wpisania klaczy do księgi", "Świadectwo wpisania ogiera do księgi" i "Dowód urodzenia źrebięcia", prowadzący księgę może wydać duplikat na pisemny wniosek właściciela. Można wydać tylko jeden duplikat każdego z w/w dokumentów. Wydanie duplikatu musi być odnotowane w karcie klaczy lub ogiera. Na wniosek właściciela konia prowadzący księgę wystawia dokument eksportowy na podstawie jednego z w/w dokumentów.

Podstawowym dokumentem stwierdzającym pochodzenie konia jest "Dowód urodzenia źrebięcia", wydawany przez prowadzącego księgę na podstawie "Świadectwa pokrycia /unasienniania klaczy".

Prowadzący księgę może zażądać potwierdzenia pochodzenia konia badaniem grup krwi lub innych markerów genetycznych, wykonanych na koszt hodowcy, w laboratorium wskazanym przez prowadzącego księgę. W przypadku sztucznego unasieniania lub embriotransferu badanie takie jest obowiązkowe.

Nazwa nadana źrebięciu przy wystawianiu "Dowodu urodzenia źrebięcia" winna zaczynać się na pierwszą literę nazwy matki, a w przypadku potomstwa klaczy NN na pierwsza literę nazwy ojca. Nazwa może być jedno lub wieloczłonowa i może zawierać max 24 znaki, łącznie ze spacjami. "Dowód urodzenia źrebięcia" konia wpisanego do ksiąg należy przechowywać przez okres 15 lat.

"Świadectwo pokrycia klaczy" - źródłowy dokument hodowlany - na pierwszej stronie wypełniane jest przez posiadacza ogiera dopuszczonego do rozrodu.

Osoba uprawniona dokonująca zabiegu, po wykonaniu zabiegu sztucznego unasienniania, wystawia "Świadectwo unasienniania klaczy" i dostarcza je podmiotom wskazanym w dokumencie. "Świadectwo pokrycia/unasienniania klaczy" zatrzymuje się po wydaniu "Dowodu urodzenia źrebięcia" i należy przechowywać je przez okres 25 lat. Klacz poddana zabiegowi sztucznego unasienniania musi mieć, przed wyźrebieniem, określoną grupę krwi. Do wydania " Dowodu urodzenia" źrebię urodzone w wyniku sztucznego unasienniania musi mieć potwierdzone rodzicielstwo poprzez badanie grup krwi lub innych markerów genetycznych.

Przy stanowieniu klaczy poza granicami kraju, należy przy opisie źrebięcia urodzonego w Polsce przedstawić świadectwo pokrycia/unasienniania klaczy, rodowód wraz z symbolem księgi rasowej ogiera oraz dokument stwierdzający dopuszczenie ogiera do rozrodu w kraju, w którym klacz została pokryta.

Znajdujące się na odwrocie "Świadectwa pokrycia/unasienniania klaczy" - "Poświadczenie urodzenia źrebięcia" wypełnia upoważniony przez prowadzącego księgę specjalista. W/w poświadczenie nie zastępuje "Dowodu urodzenia źrebięcia" i nie jest dokumentem uwzględnianym przy wpisie konia do księgi i przy wystawianiu dokumentu eksportowego konia.